"Je­sień na Pa­łu­kach” to naj­star­sza i naj­więk­sza tego typu im­pre­za w Pol­sce Pół­noc­nej. Or­ga­ni­zo­wa­ne w ra­mach „Je­sie­ni…” Zjazd Twór­ców Lu­do­wych, Jar­mark Sztu­ki Lu­do­wej i Prze­gląd Kapel i Ga­wę­dzia­rzy Lu­do­wych ścią­ga­ją do Żnina od stu kil­ku­na­stu do stu kil­ku­dzie­się­ciu, nie li­cząc człon­ków ze­spo­łów lu­do­wych, twór­ców z Wiel­ko­pol­ski, Kujaw, Po­mo­rza, Kraj­ny, Borów Tu­chol­skich i oczy­wi­ście, Pałuk.

Żnin, sto­li­ca Pałuk, to praw­dzi­we „za­głę­bie” rzeź­bia­rzy i haf­cia­rek lu­do­wych, dla­te­go twór­cy czują się tu jak w domu i chęt­nie do niego co roku wra­ca­ją. Przy­ja­zna, ro­dzin­na at­mos­fe­ra im­pre­zy, to cechy naj­czę­ściej pod­kre­śla­ne przez lu­do­wych ar­ty­stów.

„Je­sień na Pa­łu­kach” to oka­zja do spo­tkań w swoim gro­nie, wy­mia­ny do­świad­czeń, a także na­gro­dze­nia pracy i osią­gnięć. Sta­łym punk­tem każ­de­go Zlotu jest wrę­cze­nie na­gród Mar­szał­ka Wo­je­wódz­twa Ku­jaw­sko-Po­mor­skie­go.

Zjazd Twór­ców Lu­do­wych to nie żywy skan­sen, ale dy­na­micz­nie roz­wi­ja­ją­ce się, co­rocz­ne spo­tka­nie twór­ców uzna­nych i za­słu­żo­nych z mło­dy­mi adep­ta­mi sztu­ki lu­do­wej - bo dzię­ki żniń­skiej im­pre­zie, jej po­pu­lar­no­ści i atrak­cyj­no­ści, twór­czość lu­do­wa nie od­cho­dzi do la­mu­sa, ale jest pie­lę­gno­wa­na i roz­wi­ja­na przez ko­lej­ne po­ko­le­nia. Na pły­cie żniń­skie­go rynku nigdy nie bra­ku­je bar­dzo mło­dych adep­tów tej, wy­da­wa­ło­by się ob­cia­cho­wej, dzia­łal­no­ści ar­ty­stycz­nej. Szkół­ki rzeź­biar­skie i kółka haf­ciar­skie nie na­le­żą w tym re­gio­nie do rzad­ko­ści. Wy­cho­wu­ją przy­szłych lu­do­wych i pro­fe­sjo­nal­nych ( ab­sol­wen­tów ASP) ar­ty­stów, ale przede wszyst­kim świa­do­mych swych ko­rze­ni, wraż­li­wych na sztu­kę ludzi.

„Je­sień na Pa­łu­kach” to im­pre­za znana i „na­gła­śnia­na” przez lo­kal­ne media, dla­te­go każ­de­go roku przy­by­wa­ją na nią ty­sią­ce tu­ry­stów, aby w ma­low­ni­czej sce­ne­rii żniń­skie­go rynku, u stóp go­tyc­kiej basz­ty po­dzi­wiać i ku­po­wać lu­do­wą sztu­kę. Nie bez zna­cze­nia jest fakt, że Jar­mark Sztu­ki Lu­do­wej od­by­wa się za­wsze w nie­dzie­lę koń­czą­cą Fe­styn Ar­che­olo­gicz­ny w po­bli­skim Bi­sku­pi­nie i wielu gości tak pla­nu­je przy­jazd na Pa­łu­ki, aby po­łą­czyć od­wie­dze­nie tych dwóch im­prez. Dzię­ki temu na Jar­mark przy­jeż­dża­ją tu­ry­ści z całej Pol­ski, a im­pre­za z re­gio­nal­nej stał się wła­ści­wie ogól­no­pol­ską.

Atrak­cyj­no­ści Jar­mar­ko­wi do­da­je od­by­wa­ją­cy się rów­no­cze­śnie Prze­gląd Kapel i Ga­wę­dzia­rzy Lu­do­wych. Dzię­ki niemu po­dzi­wia­niu i ku­po­wa­niu rę­ko­dzie­ła, to­wa­rzy­szą dźwię­ki wspa­nia­łej, naj­czę­ściej skocz­nej mu­zy­ki. Cen­trum rynku prze­zna­czo­ne jest dla tych, któ­rzy obe­szli już sto­iska i chcą usiąść, i bawić się razem z wy­ko­naw­ca­mi. Wy­stę­py ar­ty­stów prze­pla­ta­ne są dow­cip­ny­mi kon­kur­sa­mi dla pu­blicz­no­ści, oczy­wi­ście z na­gro­da­mi.

Jar­mark i Prze­gląd har­mo­nij­nie łączą wszyst­kie ro­dza­je lu­do­wej twór­czo­ści, po­pu­la­ry­zu­jąc folk­lor wśród wie­lo­po­ko­le­nio­wej pu­blicz­no­ści – na rynek przy­by­wa­ją całe ro­dzi­ny – oraz wśród ra­dio­słu­cha­czy i te­le­wi­dzów, bo­wiem im­pre­zę chęt­nie re­la­cjo­nu­ją media elek­tro­nicz­ne – roz­gło­śnie i sta­cje te­le­wi­zyj­ne, pu­blicz­ne i ko­mer­cyj­ne.
Prze­gląd i Jar­mark koń­czy wy­stęp gwiaz­dy, która in­spi­ra­cje do swo­jej twór­czo­ści czer­pie ze sztu­ki lu­do­wej.

W roku 2010 od­bę­dzie się ju­bi­le­uszo­wa 35. „Je­sień na Pa­łu­kach”. W związ­ku z tym chcie­li­by­śmy nadać im­pre­zie wy­jąt­ko­wo uro­czy­sty cha­rak­ter; na­gro­dzić wszyst­kich, któ­rzy przez 35 lat two­rzy­li tę im­pre­zę - twór­ców, któ­rzy po­pu­la­ry­zo­wa­li folk­lor i wy­cho­wy­wa­li na­stęp­ców, et­no­lo­gów i et­no­gra­fów, któ­rzy wspie­ra­li ar­ty­stów i do­ku­men­to­wa­li ich twór­czość. Pla­nu­je­my wy­da­nie książ­ki pod­su­mo­wu­ją­cej 35 lat „Je­sie­ni na Pa­łu­kach” i upa­mięt­nia­ją­cej twór­ców i ich dzie­ła.